door Wenda Linthorst
Omgaan met verschillende religies en culturen
In je (vrijwilligers)werk ontmoet je bewoners met allerlei achtergronden, culturen en religies. Dat maakt je werk juist zo mooi! Maar hoe zorg je ervoor dat iedereen zich gezien en gerespecteerd voelt? Met deze tips kom je al een heel eind.
Eerst even: wat is het verschil tussen religie en cultuur?
- Religie: iemands geloof en de overtuigingen die daarbij horen.
- Cultuur: de manier waarop mensen leven, zoals gewoontes, tradities, normen en gebruiken.
Besef dat jij óók een eigen cultuur hebt
De manier waarop jij eet, met anderen omgaat of feestdagen viert, voelt misschien heel normaal. Maar dat komt vooral doordat jij zo bent opgegroeid.
Wat voor jou vanzelfsprekend is, hoeft dat voor een ander niet te zijn. Door je daarvan bewust te zijn, kijk je met meer begrip naar de gewoontes van een ander.
Wees nieuwsgierig
Toon oprechte interesse en stel vragen. Vraag bijvoorbeeld naar favoriete gerechten, eetgewoontes of tradities.
Zo leer je niet alleen iets nieuws, maar kun je ook beter aansluiten bij wat voor de bewoner belangrijk is. Dat zorgt vaak voor fijnere gesprekken én mooiere (eet)momenten.
Stel open vragen
We stoppen mensen al snel in een hokje. Open vragen helpen om iemand echt te leren kennen.
Vraag bijvoorbeeld:
- “Wat betekent uw geloof voor u?”
- “Zijn er gewoontes of tradities waar we rekening mee kunnen houden?”
Dat geeft iemand de ruimte om zelf te vertellen wat voor hem of haar belangrijk is.
Leg uit waarom je iets vraagt
Soms stel je persoonlijke vragen om iemand beter te kunnen helpen. Vertel dat er dan ook bij.
Bijvoorbeeld:
“Ik stel deze vragen, zodat we beter kunnen aansluiten bij uw wensen en u zich prettig voelt.”
Dat maakt duidelijk waarom je de vraag stelt en zorgt vaak voor meer vertrouwen.
Ga niet uit van aannames
Mensen met dezelfde religie of culturele achtergrond kunnen heel verschillende keuzes maken.
De één eet bijvoorbeeld wel halal, de ander niet. De één viert bepaalde feestdagen uitgebreid, terwijl een ander daar weinig waarde aan hecht.
Blijf daarom nieuwsgierig naar de persoon, niet alleen naar de achtergrond.
Respecteer iemands grenzen
Niet iedereen praat graag over zijn of haar religie of cultuur. Dat is helemaal prima.
Geeft iemand aan er liever niet over te praten? Respecteer dat dan. Door ruimte te geven, laat je zien dat je de ander serieus neemt.
Zie verschillen als een kans om te leren
Elke ontmoeting met iemand met een andere achtergrond biedt de kans om iets nieuws te ontdekken.
Door open te staan voor elkaars verhalen, vergroot je niet alleen je kennis, maar maak je ook makkelijker verbinding. Dat maakt je werk leuker én waardevoller.
Op naar nog meer mooie ontmoetingen en gezellige (eet)momenten!
door Yvette Magrijn
Teamspirit: Je ongezouten mening geven, loont
De afgelopen maanden hebben we stap voor stap gewerkt aan een sterker team. We begonnen onderaan de piramide van Lencioni: vertrouwen. Daarna gingen we aan de slag met het aangaan van conflicten: niet ruziemaken, maar verschillen bespreekbaar maken, feedback geven en uitspreken wat je denkt. Van daaruit bouwden we verder door samen afspraken te maken en de betrokkenheid te vergroten. Inmiddels zijn we aangekomen bij de volgende stap: verantwoordelijkheid nemen.
Soms moet je een stap terug zetten om verder te komen
Verder komen betekent niet dat je nooit meer een stap terug hoeft te zetten. Sommige niveaus doorloop je meerdere keren. Zo wordt de basis steeds sterker en groeit de piramide verder.
De vorige maand hebben jullie verbeterpunten opgehaald. Misschien staat jullie verbeterbord inmiddels vol met goede ideeën, klachten en wensen. De neiging is dan om voor elk punt een nieuwe oplossing te bedenken: een nieuwe afspraak, een nieuw formulier of een nieuw plan. Maar is er eigenlijk altijd iets nieuws nodig?
We hebben bijvoorbeeld met elkaar afgesproken dat we wijzigingen direct doorgeven, de voorraad aanvullen, bijzonderheden rapporteren en bewoners vragen wat zij willen. Toch gebeurt dat niet altijd. Er ontstaat een klacht of een verbeterpunt en we gaan op zoek naar een nieuwe oplossing. Terwijl de oplossing misschien al bestaat.
Veel teams hebben geen communicatieprobleem. Ze hebben een stilteprobleem.
Mensen zien dingen. Ze denken dingen. Ze merken dat een afspraak niet wordt nagekomen. Maar ze spreken het niet uit. Uit beleefdheid. Uit gewoonte. Omdat ze geen gedoe willen. Of omdat ze denken: laat maar, ik doe het zelf wel. Of: er gebeurt toch niets mee.
Ook hier geldt: wat klein begint, kan groot worden. Maar dan op een negatieve manier. Een collega weet niet dat iets misgaat. Een afspraak verliest steeds meer aan betekenis. De irritatie groeit. En uiteindelijk belandt hetzelfde punt als klacht op het verbeterbord. Herken je dit in jouw team? Blijf met elkaar communiceren. Zodat er bij jou geen stilteprobleem is.
De pyramide van teamspirit steviger maken
Lencioni laat zien waarom teams soms een stap terug moeten doen in de piramide. Om samen verantwoordelijkheid te kunnen nemen, moet je elkaar eerst eerlijk durven aanspreken. Niet om je gelijk te halen. Niet om iemand aan te vallen. Maar om de afspraken die je samen hebt gemaakt ook samen na te komen.
Dat is teamspirit.
Niet stilletjes het werk van een ander overnemen. Niet mopperen tegen een collega die er niets aan kan veranderen. En niet voor de derde keer zelf oplossen wat eigenlijk besproken moet worden.
Zeg liever:
- “Volgens mij hadden we hierover een andere afspraak. Klopt dat?”
- “Ik merk dat dit vaker niet gebeurt. Waar ligt dat aan?”
- “Is onze afspraak nog haalbaar of moeten we die aanpassen?”
- “Wat hebben we van elkaar nodig om dit wel te laten werken?”
Ongezouten je mening geven betekent daarom niet dat je alles eruit gooit wat je denkt. Het betekent dat je zichtbaar maakt wat anders onbesproken blijft. Eerlijk, duidelijk en met respect.
Ongezouten je mening geven betekent niet dat je alles zegt wat je denkt. Het betekent dat je bespreekbaar maakt wat anders onbesproken blijft. Eerlijk, duidelijk en met respect.
Kijk deze maand daarom niet alleen vooruit naar nieuwe oplossingen, maar ook even terug. Welke afspraken hebben we al gemaakt? Werken ze nog? Kent iedereen ze? En durven we elkaar eraan te houden?
Misschien blijken sommige verbeterpunten dan bijna vanzelf opgelost.
door Wenda Linthorst
Spel van verleiden: Gebruik humor en blijf spelen
Het werk als woonkamermedewerker of voedingsassistent is ontzettend dankbaar, maar vaak ook rennen en vliegen. De hele dag door ben je bezig met diëten, verricht je allerlei taken op de vloer en ben je bezig met de strakke planning van de maaltijdrondes. Juist in die dagelijkse hectiek vergeten we soms hoe belangrijk het is om te spelen. Spelen is echt niet alleen bedoeld voor kinderen; het verlaagt direct je stresshormonen, brengt broodnodige luchtigheid op de afdeling en zorgt voor een oprechte connectie met de ander. Een spontane lach is soms het allerbeste medicijn om de sfeer te breken.
Hoe blijf je spelen?
Laten we in de zomerse maanden focussen op een beetje meer speelsheid. We dagen je uit om deze maand wat vaker te ‘spelen’ – thuis, met je directe collega’s én met de patiënten aan het bed. Het hoeft helemaal niet groot of ingewikkeld te zijn, want juist de kleine momenten hebben de meeste impact.
Hoe kun je dat simpel aanpakken? Een paar ideeën om je te inspireren:
Met patiënten
Haal ze heel even uit de serieuze ziekenhuissfeer. Begin bijvoorbeeld eens aan een bekend Oudhollands spreekwoord en laat de patiënt het hardop afmaken. Of maak een onschuldig grapje bij het serveren: “Vandaag hebben we de specialiteit van de chef, speciaal voor u ingevlogen!” Een beetje vrolijke plagerij doet vaak wonderen voor de eetlust.
Met collega’s
Humor versterkt het teamgevoel. Plak eens een grappig briefje op het koffiezetapparaat, of leg die ene favoriete pen van je collega eens nét buiten bereik bovenop de broodkar. Zo’n kleine, speelse actie zorgt direct voor een lachbui tijdens een drukke overdracht.
Thuis
Na een intensieve dienst plof je vaak vermoeid op de bank om doelloos te scrollen. Daag jezelf in juli eens uit om die telefoon weg te leggen en een oud bordspel uit de kast te trekken of bedenk wat anders leuks. Je zult merken dat je mentaal veel sneller oplaadt. Of pak de zomervakantiepagina’s uit dit magazine.
Een speels moment kost geen extra tijd, maar het levert jou en je omgeving een enorme boost aan positieve energie op. Welke speelse actie ga jij vandaag nog uitproberen op de afdeling?
door Wenda Linthorst
Budget blog: Handjes tekort in de zomer? Betrek familie meer bij de huiskamer!
De zomer is heerlijk, maar op de groep vaak ook een flinke puzzel. Je favoriete collega’s genieten van een welverdiende vakantie en de vaste vrijwilligers liggen net iets vaker op het strand. Ondertussen snakken de plantjes naar water en stapelen de kleine, gezellige klusjes zich op. Een uitzendkracht is prijzig. Op naar een andere oplossing, zodat de boel blijft draaien!
De oplossing: Familie!
Vaak willen naasten best een handje helpen, ze moeten alleen net even weten hoe. Met deze praktische tips betrek je ze deze zomer moeiteloos bij de huiskamer:
Maak een ‘Zomerse Klussenlijst’
Hang een vrolijk whiteboard of een poster op een centrale plek in de huiskamer met concrete, kleine klusjes.
Denk aan:
- “Wie geeft de plantjes vandaag een dorstlesser?”
- “Wie schilt er gezellig een appeltje mee voor de middagsnack?”
- “Wie helpt mee met het dekken van de dinertafel?”
Familie die op bezoek komt, ziet zo in één oogopslag waar behoefte aan is en kan direct laagdrempelig bijdragen.
Koppel ‘doen’ aan ‘bezoeken’
Moedig naasten aan om tijdens hun bezoek samen met de bewoner in actie te komen. Samen de bloemen buiten water geven of de tijdschriftenmand ordenen zorgt voor een zinvolle invulling van het bezoek. Het activeert de bewoner én het ontlast jou.
De kracht van de ‘Koffie-Ruil’
Vraagt een familielid of ze een bakje koffie mogen pakken? Maak er een informele, gezellige ruil van. Zeg met een knipoog: “Natuurlijk, als jij ondertussen heel even helpt om de tuinkussens naar buiten te brengen!”
Keukentijger-wijsheid:
Houd het klein. Familie hoeft de zorgtaken niet over te nemen, maar juist die kleine details maken van de huiskamer een écht thuis.
Door de drempel laag te maken, verlaag je niet alleen de werkdruk, maar vergroot je ook het huiselijke gevoel op de afdeling. Succes deze zomer, Keukentijgers! Zet hem op!
door Wenda Linthorst
Spreken zonder woorden: Gastvrijheid zonder praten
Echte gastvrijheid hoor je niet, die voel je – juist op de momenten dat er even helemaal niets wordt gezegd. Wat doe je bijvoorbeeld als een bewoner of patiënt je niet kan vertellen wat hij of zij wil? Als ‘Heeft het gesmaakt?’ of ‘Wilt u nog een kopje koffie?’ onbeantwoorde vragen blijven door dementie, een verstandelijke beperking of pure uitputting op een ziekenhuiskamer? Of misschien lukt het even niet om te praten aan jouw kant, omdat er intussen ook nog andere mensen iets aan je vragen. Tijd voor non-verbale gastvrijheid!
Ook zonder woorden maak jij als voedingsassistent of woonkamerbegeleider het verschil. Niet met vloeiende zinnen of een vlotte babbel, maar met micro-signalen. Met deze vier ‘stille’ vaardigheden geef je de ander het gevoel écht gezien en veilig te zijn.
De kracht van ooghoogte
Niets voelt zo ongelijkwaardig als iemand die boven je bed of rolstoel uittorent en van bovenaf vraagt wat je wilt drinken. Het straalt (onbewust) haast en dominantie uit.
- De tip: Ga door je knieën, neem de tijd om op gelijke ooghoogte te komen, of ga even op een stoel naast de bewoner zitten.
- Het effect: Door letterlijk op hetzelfde niveau te communiceren, daalt het stressniveau van de patiënt of bewoner. Het zegt: “Ik ben er nu voor jou, je hoeft niet tegen me op te kijken.”
Vertraag in houding en tempo
Als je gehaast de huiskamer binnenstapt, breng je die onrust direct over op de mensen voor wie je er bent.
- De tip: Let op je ademhaling en vertraag je bewegingen bewust met 20% voordat je een kamer of woongroep binnenstapt. Open je houding (handen uit je zakken, armen niet over elkaar).
- Het effect: Rust is besmettelijk. Een open, rustige houding nodigt uit tot contact, zelfs zonder dat er een woord wordt gewisseld.
De ‘twee-handen-techniek’
Hoe zet je een kopje koffie of een bord eten neer? Schuif je het snel voor iemands neus, of maak je er een klein overdrachtsmoment van?
- De tip: Serveer een kopje koffie of een glas water met twee handen of reik het bewust aan met een open handpalm. Draai het etiket van een flesje of het oortje van de mok alvast de juiste kant op.
- Het effect: Dit subtiele verschil in motoriek straalt pure zorgvuldigheid uit. Het laat zien dat het product én de ontvanger waardevol zijn.
De klankkleur
Soms begrijpt iemand de exacte betekenis van het woord ‘aardappelpuree’ of ‘vla’ niet meer. De manier waarop je het uitspreekt, begrijpen ze wel.
- De tip: Focus minder op wat je zegt en meer op hoe je het zegt. Gebruik een warme, melodieuze en iets lagere stem. Combineer dit met jouw zachtste glimlach, inclusief rimpeltjes bij je ogen.
- Het effect: De hersenen registreren de vriendelijke intentie en de veiligheid in je stemgeluid. Dat is vaak al genoeg om de eetlust op te wekken of angst weg te nemen.
door Yvette Magrijn
Teamspirit: Stap voor stap verbeteren
Vorige maand hebben we stil gestaan bij onze stelling dat ‘silent treatment’ niet zo goed werkt voor een team. Het is beter je gedachte te delen. Maar hoe maak je dan de stap van delen naar ontwikkelen. Oftewel wat kun je doen om zaken te verbeteren. Laten we eerst eens stil staan, bij wat we ook wel noemen de ‘cirkel van invloed’ en de ‘cirkel van betrokkenheid’
Waar te beginnen?
Dit is hét moment om je hoofd koel te houden. Niet alles hoeft vandaag te worden opgelost. Door scherpe keuzes te maken, verander je een lange lijst in een haalbaar plan. Denk maar eens aan het koken van een maaltijd:
- Je gooit ook niet alle ingrediënten tegelijk in de pan.
- Je begint met één ingrediënt en bouwt het gerecht stap voor stap op.
Zo werkt het ook met verbeteren. De grootste successen beginnen met één kleine stap. Stel dus prioriteiten, kies er eerst eentje uit en begin. Zo blijf je in beweging en zie je meteen resultaat!
Kies voor laaghangend fruit
Verbeteringen die eenvoudig zijn, weinig tijd kosten en direct resultaat opleveren, noemen we laaghangend fruit. Het oplossen van zo’n punt geeft meteen positieve energie. Dit succesgevoel geeft je team een boost, waardoor de volgende stap een stuk makkelijker wordt. Een sterk team stelt zichzelf daarom altijd twee vragen:
- Welk probleem verdient nú onze aandacht?
- Welke kleine stap kunnen we deze week zetten?
Door een groot doel in kleine stukjes te hakken, ontstaat er rust. En die rust zorgt voor een mooie kettingreactie:
- Rust geeft overzicht.
- Overzicht en snel resultaat zorgen voor beweging.
Kleine verbeteringen, gewoon doen!
