door Wenda Linthorst
Spel van verleiden: Laat het fris & fruitig ruiken!
Wist je dat geur voor maar liefst 75% bepaalt hoe je je voelt? Tijd om die kennis te gebruiken! Met nudging – een subtiel duwtje in de juiste richting – verleiden we mensen deze maand om ‘Fris & fruitig’ aan tafel te gaan. Keukentijger Wenda deed jarenlang onderzoek naar dit fenomeen. Zo geven we meer geld uit in winkelcentra met de juiste aroma’s en voelen we ons veiliger bij een frisse citrusgeur. Tijd om dit zintuig optimaal te benutten in de zorg!
Frisse lucht en geurstokjes
Een goede sfeer begint bij een neutrale basis. In de zorg hangen soms geurtjes die de eetlust onbedoeld remmen.
- Luchten: Het klinkt simpel, maar zet het raam even open vóór het eetmoment. Verse buitenlucht klaart de lucht letterlijk en figuurlijk op.
- Opfrissen: Gebruik geurstokjes met een lichte citrus- of muntgeur. Dit maakt mensen meer alert en fris, precies wat je wilt voor een gezamenlijke maaltijd.
Een kapje brood in de oven
Leg een half uur voor de maaltijd een kapje brood of een gevulde koek op lage temperatuur in de oven. De subtiele geur van warm deeg verspreidt zich razendsnel over de groep en zet de spijsvertering op scherp. Het is de ultieme verleiding zonder dat het moeite kost. Die gevulde koek smaakt daarna extra lekker; het kapje brood is puur voor de geur.
Beleving aan tafel
Bereid het eten in de buurt van de bewoners of patiënten. Pel dat mandarijntje eens in de huiskamer; je zult zien dat het direct beter gegeten wordt! Of snijd de kruiden pas aan tafel. Het scheuren van verse basilicum vlak voor het serveren geeft een heerlijke geurexplosie.
De frisse buurman
Geurnudging gaat ook over de mensen aan tafel. Ruikt iemand minder fris? Dat heeft direct invloed op de eetervaring van de rest. Pak dit tactvol aan, passend bij de persoon:
- De grap: Bij de ene werkt een luchtige, speelse opmerking prima.
- Het ritueel: Maak van het ‘opfrissen’ een vast onderdeel van het eetmoment. “Zullen we u even opfrissen met een lekker geurtje? Dan smaakt het eten straks nóg beter.” Een snelle spray deo of een fris washandje doet wonderen.
Met deze kleine ingrepen zorg je ervoor dat er beter gegeten wordt en mensen zich prettiger voelen. Geur maakt écht het verschil!
door Yvette Magrijn
Feedback geven, vragen ÉN ontvangen
In een écht team leer je samen. Van zaken die goed en minder goed gaan. Ben je op dezelfde werkplek met een groep eenlingen of gaan jullie er ook echt samen voor? En dan is de echte vraag: durven jullie elkaar echt feedback te geven?
Het verschil tussen eenlingen en teamwork
In de groep eenlingen:
- Iedereen doet zijn eigen taak
- Problemen blijven klein en stil
- Feedback wordt vermeden
- De sfeer blijft oppervlakkig
In een groep ‘teamworkers’:
- Je helpt elkaar vooruit
- Je spreekt elkaar aan
- Je leert samen
- Je voelt: we doen dit samen
Feedbackcultuur
In de zorg draait alles om aandacht. Voor patiënten, cliënten, gasten — en minstens zo belangrijk: voor elkaar. Toch is er één ingrediënt dat weleens ontbreekt op het menu van teams: een sterke feedbackcultuur. Zonde, want juist daar begint groei. Niet groot en meeslepend, maar klein en dagelijks.
Een feedbackcultuur is geen systeem, geen formulier en geen jaarlijkse beoordeling. Het is een manier van werken. Een houding. Een gedeeld besef dat we samen beter worden als we eerlijk durven kijken, luisteren en spreken. Dat vraagt om drie dingen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn: feedback vragen, geven en ontvangen.
Feedback vragen
Het begint bij vragen. Feedback vragen is misschien wel de krachtigste, maar ook spannendste stap. Het vraagt kwetsbaarheid. “Wat vond je van hoe ik dat deed?” of “Wat kan ik de volgende keer anders doen?” Ze geven het signaal: ik wil leren. En nog belangrijker: jouw mening doet ertoe. In teams waar feedback gevraagd wordt, ontstaat ruimte. Ruimte om fouten te maken en om samen beter te worden.
Feedback geven
Maar vragen alleen is niet genoeg. Feedback moet ook gegeven worden. Goede feedback is concreet, respectvol en gericht op gedrag. Niet op de persoon. Niet: “Jij bent chaotisch”, maar: “Ik merk dat het ontbijt soms later komt dan afgesproken, waardoor de mensen die wij zorg geven moeten wachten.” Dat is helder, eerlijk en bruikbaar. Feedback geven is aandacht geven. Het is zeggen: ik zie wat er gebeurt, en het kan nog beter.
Feedback ontvangen
En dan misschien wel de moeilijkste stap: feedback ontvangen. Want eerlijk is eerlijk, feedback kan schuren. Het kan raken aan onze trots, aan hoe we onszelf zien. Feedback ontvangen vraagt om luisteren met je hart. Niet direct verdedigen, niet meteen verklaren, maar eerst begrijpen. Wat bedoelt de ander echt? Wat kan ik hiermee? In teams waar feedback goed ontvangen wordt, ontstaat vertrouwen.
- Deze drie elementen versterken elkaar. Wie feedback vraagt, nodigt anderen uit om te geven. Wie goed feedback geeft, maakt het makkelijker om te ontvangen. En wie feedback open ontvangt, verlaagt de drempel voor de volgende keer.
De vruchten plukken van feedback… de feedback-pot
We gaan ervoor om elke dienst een klein feedbackmoment te laten zijn. Spelregels:
- Er zijn twee potten. Een pot met fruit, weliswaar gedroogde vruchten, de bekende rozijntjes. En een lege pot.
- Je vult een kaartje in, door deze 3 vragen hier naast te beantwoorden. Die hebben natuurlijk te maken met feedback vragen en geven.
- Het ingevulde kaartje doe je in de lege pot. Die is natuurlijk steeds minder leeg.
- Als cadeautje pak je een doosje met rozijntjes. Aan het einde van de maand bespreek je de feedback in een team overleg.
- Gaat de pot met rozijntjes snel leeg en raakt de pot met kaartjes goed gevuld? Dan zit jullie feedbackcultuur goed.
door Wenda Linthorst
Spel van verleiden: Persoonlijke touch
In deze editie van Spel van Verleiden verlaten we de gebaande paden van decoratie en focussen we op de ultieme ‘Blij Ei’-nudge: persoonlijke erkenning. Niets activeert het beloningscentrum in ons brein zo snel als het gevoel dat er speciaal aan ons gedacht is. Door kleine, verborgen verrassingen in de maaltijd te verweven, creëer je een emotionele lading die de smaak van het eten simpelweg overstijgt.
Belonen of verrassen
Deze maand willen we je enthousiasmeren om kleine persoonlijke nudges te doen.
Dit kun je inzetten om te:
- Belonen
- Aanmoedigen
- Verrassen
- Positiever maken
Hierbij geven we je enkele ideeën. Denk zelf na of het bij je past om hiermee mensen beter te laten drinken, jouw gezonde maaltijd beter te laten eten of gewoon om mensen een hart onder de riem te steken. Het is allemaal goed.
Onderop een beloning
Bord leeg? Zet onderop een smiley en verwijs naar een nagerecht.
Naam opschrijven
Schrijf alle namen op van de mensen en leg het op/bij het bord met een klein compliment. ‘Wat ziet u er goed uit vandaag’ of ‘U verdient vandaag een extra lekkere maaltijd’. Mensen zien dit die aan tafel gaan zitten.
Stoelverrassing
Verstop onder één of meerdere stoelen een envelop met een verrassing ‘u mag het nagerecht uitkiezen’ of ‘u mag helpen met de afwas’. Zo ligt de nadruk weer op de mens in plaats van de zorg.
Muzieklijst
Laat iedereen één liedje uitzoeken en luister samen de muzieklijst.
Op naar een maand vol ‘Blij Ei’, waarin persoonlijk maken een rol speelt!
door Wenda Linthorst
50/50: Herstel op bord, hart voor de wereld
Jij weet als geen ander: iemand die goed eet, herstelt sneller. Eiwitten zijn de bouwstenen die daarvoor nodig zijn. Maar wist je dat we die bouwstenen slim kunnen combineren? Maak kennis met de 50/50-methode bij ontbijt en lunch.
Waarom 50/50?
Eiwitten zijn belangrijk. Deze vind je in dierlijke en plantaardige producten. Die hebben mensen met een zorgvraag hard nodig. Tegelijkertijd is de productie van dierlijke producten belastend voor het milieu en een flinke post op het budget. Door de helft van het beleg plantaardig te kiezen, snijdt het mes aan twee kanten: we bieden de nodige herstelkracht én we werken aan een duurzame toekomst.
Hoe ziet dat eruit op het bord?
Het idee is simpel: adviseer de patiënt om bij twee boterhammen te variëren.
- Boterham 1: De vertrouwde dierlijke eiwitten (bijv. een plak kaas of kipfilet) voor de broodnodige bouwstoffen.
- Boterham 2: Een duurzame, plantaardige optie (bijv. humus of pindakaas).
Jouw rol
Jij bent de adviseur. We kiezen vaak uit gewoonte voor “twee keer kaas”. Met een kleine suggestie help jij hen én de zorgorganisatie:
“Zal ik voor de eiwitten een lekker plakje kaas met komkommer op de eerste doen, en op de tweede pindakaas met banaan voor de vitamines? Dan heeft u van beide het beste!”
De voordelen op een rij:
- Optimale bouwstoffen: Iemand krijgt nog steeds de hoogwaardige dierlijke eiwitten binnen die essentieel zijn voor spierbehoud en wondgenezing.
- Meer variatie: Plantaardig beleg zoals spreads bevatten vaak meer vezels en andere vitamines, wat goed is voor de spijsvertering.
- Minder verspilling: Door bewuster te kiezen, blijft er minder over op het bord.
- Budgetvriendelijk: Plantaardige keuzes helpen de stijgende kosten van dierlijke producten op te vangen, zonder dat de kwaliteit van de zorg daalt.
- Laten we samen voor die 50/50 gaan. Goed voor de mensen, goed voor de wereld!
