Fruit voor bewoners met slikproblemen

Fruit voor bewoners met slikproblemen

Fruit voor bewoners met slikproblemen

Bewoners kunnen bij het eten en drinken last hebben van slikproblemen. Je weet hier vast al veel vanaf. In deze maand focussen we op ‘fruit’ en gerelateerd aan dit thema willen we je graag enkele tips geven.

Allereerst is het belangrijk om te weten wíe er slikproblemen hebben. Probeer tijdens het eetmoment goed te kijken wie er moeite hebben met eten. Het ontstaan van deze klachten is een continu proces. Door ziekte van een bewoner kan het vandaag nog wel lukken om stukjes te eten, maar morgen wellicht niet meer.

Hoe zie je of iemand slikproblemen heeft?

  • Verslikken, hoesten, kuchen tijdens het eten of drinken
  • Speeksel, eten of drinken loopt uit de mond
  • Moeite met het bewegen van de tong of met het kauwen
  • Moeite met het inzetten van een slikbeweging
  • Slechte coördinatie tussen ademhalen en slikken
  • Achterblijven van voeding in de mond en wangen
  • Kauwen of slikken doet pijn
  • Smaakverlies of geen zin meer hebben in eten en drinken
  • Erg langzaam eten
  • Bijvoorbeeld alleen zachte of vloeibare dingen eten
  • Snel moe worden bij eten of drinken
  • Stem klinkt anders (borrelig, ‘nat’)
  • Gevoel dat voedsel of medicijnen blijven steken in de keel of slokdarm (achter de borst)

(Bron: Zorg voor Beter)

Vijf tips voor een lekker gemalen fruitmoment tussendoor:

  1. Werk met twee soorten fruit en meng ze niet door elkaar. Maak dus een klein bakje met een geprakte perzik en een bakje met een geprakte aardbei bijvoorbeeld. Zo ziet de bewoner twee kleuren en oogt dat net wat mooier dan één brij
  2. Prak het met een vork in plaats van alles met de mixer fijn maken. Natuurlijk is het afhankelijk van de cliënt en het IDDSI-niveau, maar je kunt het net wat mooier en leuker er uit laten zien als je het prakt met een vork.
  3. Doe het op het laatste moment. Zet de schaaltjes met fruit op tafel en ga op het allerlaatste moment de peer pureren voor meneer of mevrouw die daar moeite mee heeft. Zo blijft het net iets lekkerder
  4. Maak iets grotere porties. Geprakt eten hoef je niet te kauwen. Daardoor hebben mensen een minder verzadigd gevoel met dezelfde hoeveelheid.
  5. Gebruik een leuk bordje of schaaltje. Mensen verdienen even goed een waardige maaltijd. Met een leuk schaaltje of bord kun je dit realiseren.


Fruit als frisse oplossing

Het is voor mensen met slikproblemen lastig om harde producten te eten, zoals een pistolet of een taai stukje vlees. Afhankelijk van het niveau kun je dit misschien oplossen door het eten in kleine stukjes snijden, prakken of pureren, desnoods met vocht. Het voordeel van fruit is dat je het gemakkelijk kunt pureren en de smaak behouden blijft.

Laten we de bewoners dus helpen met een lekker tussendoortje elke dag! 

Wenda Linthorst

Wenda Linthorst

Moedertijger

Met enorm veel drive zet ik mij in voor Keukentijgers. Met mijn achtergrond in een advies- & onderzoeksbureau viel mij altijd op dat we veel vragen van de woonbegeleiders, verzorgenden en gastvrouwen die zich bezighouden met alle eetmomenten op de dag. Ga maar na, hoe zou jij vanavond koken voor ongeveer 10 personen, rekening houdend met de gezondheidsklachten die de mensen hebben en intussen nog allerlei andere taken doen? Naast het werk bij Keukentijgers werk ik interim binnen & buiten de zorg. Die mix word ik blij van en het versterkt elkaar ook!

Onze recepten

Inspiratiekaart: Invullen van het weekmenu

Bij het maken van een weekmenu kun je niet alle wensen tegelijk centraal stellen. Kies de belangrijkste bouwstenen en bouw het menu daaromheen, met ruimte voor bewoners, voeding, budget en haalbaarheid.

Frittata van zalm en linzen

Een frittata met linzen in plaats van aardappelen op smaak gebracht met warm gerookte zalm. Door het gebruik van een muffinvorm, vermijd je het lastige omkeren van een frittata in een pan.

Zalm met een groen notenjasje

In het korstje zit dus al een handje noten. Heb je dat tenminste gehad en voeg je ook nog plantaardig eiwit toe. Zo heb je minder zalm nodig. Met de spinazie, mosterd en honing maak je het smeuïg.

Inspiratiekaart: ‘Kleur de dag met groenten’

Maak groenten de hele dag door onderdeel van het eetmoment. Door kleine porties en verschillende kleuren aan te bieden, wordt groente eten makkelijker, gevarieerder en aantrekkelijker.

Wortel ovenschotel

Een heerlijke, stevige ovenschotel met wortel, aardappel, gehakt en feta. Makkelijk te maken, lekker vullend en ideaal voor een grote groep of gezellige maaltijd.

Wortel hot dog

Je hebt bijna niet door dat je een wortel eet in plaats van een worstje omdat je blijkbaar bij een hotdog vooral saus en toppings proeft.

Inspiratiekaart: ‘Kruiden geven kleur, geur en smaakvariatie

Ontdek hoe verse kruiden maaltijden meer geur, kleur en smaak geven. Met kruiden zoals basilicum, dille en peterselie maak je gerechten gezonder, smakelijker én aantrekkelijker, ook bij minder eetlust.

Kip in krokant nacho jasje

Deze kipnuggets maak je van kippendijen met een krokant laagje van nachochips. Eerst bak je ze kort goudbruin in de pan. Daarna garen ze nog even na in de oven.

Zelfgemaakte kruidenolie

Deze groene kruidenolie krijgt veel smaak van verse dragon. De babyspinazie zorgt voor een mooie groene kleur. Lekker als afwerking bij groenten of vis.

Gentse waterzooi plus

Romige Vlaamse maaltijdsoep met vis, groenten en krieltjes. Fris, licht en rijk aan vocht.

Inspiratiekaart ‘Ei erbij’

Inspiratiekaart ‘Ei erbij’

ei erbij inspiratiekaart 2 pdf Keukentijgers

In ons abonnement...

Heb je onze andere inspiratiekaarten eigenlijk als eens bekeken?

Inspiratiekaart ‘Ei erbij’

Ei bij het ontbijt. Ei bij de lunch. Ei bij de borrel. Of toch een eitje bij de warme maaltijd? Ei kan altijd. Om aan voldoende eiwit (als voedingstof) te komen focus je bijvoorbeeld ook op zuivel.

Wat voegt het toe?

Een ei levert ongeveer 7 gram van de voedingswaarde eiwit. Op een dag heeft een volwassene genoeg aan 60 gram van deze voedingstof. Iemand van 70+ heeft soms wel 100 gram nodig. Maar ja, het is niet gezond om 10 eieren op een dag te eten. Hoe kom je met tussendoortjes aan genoeg eiwit op een dag?

Ontbijt, lunch en diner

Met ontbijt, lunch en diner verzamel je gemiddeld al 20 gram eiwit per maaltijd, dus samen 60 gram. Een ouder iemand heeft behoefte aan 100 gram eiwit. Met 4 tussendoortjes dien je dus nog 40g eiwit te verzamelen.

Dat is 10g eiwit om 10u, 15u, snack en nagerecht of avondsnack. Juist eiwit in kleine porties en direct na beweging levert betere opbouw van spiermassa op.

Nagerecht of ei bij het journaal

In zuivel zit van nature al eiwit, kwark, yoghurt en skyr zijn de eiwittoppers. Kijk ook eens naar de nagerechten met extra ‘proteïne’ (eiwit dus) erop. Een beetje daarvan voedt meer dan een toetje.

In de nacht heeft het lichaam ook voeding nodig voor herstel en opbouw. Het is niet gek om rond 20.00 uur nog een handje nootjes, bakje kwark of toast met roomkaas en kipfilet te serveren. Stap over van vullen met toetjes en kies voor voeding met eiwit.

3 uurtje

Noten zijn een prima bron van eiwit en makkelijk te serveren en te eten bij een activiteit.
Een handje (20 gram) walnoten, pecannoten of amandelen draagt 4 gram eiwit bij
Glaasje melk of chocolademelk (4 gram)
Smoothie van (diepvries)fruit en kwark (4 gram)

5 uurtje

Nog even een zoethouder er in, maar wel al het water in de mond laten lopen. Geef een signaal dat men zo gaat eten. Dit kan een lekker chipje zijn, kies ook eens bewust voor een snackje met eiwit:

  • Gekookt ei
  • Quiche stukje

  • Rolletje kipfilet met hummus
  • Toastje roomkaas en gerookte zalm
  • Tonijnsalade
  • 10 uurtje

    Koffie, eitje erbij?
    Natuurlijk niet, maar kwarktaart kan natuurlijk wel. Gedoe? Niet helemaal bakken: schenk kwark of skyr (50 ml) in een kopje en verkruimel daar een koekje over. Neem smaken als stracciatella, crème brulée, karamel of appeltaart. Hier is dan weer 4 gram.
    Vla serveren in een glaasje als advocaat met slagroom of neem voor de smaak een hopjesvla. Heb je trouwens onze havermoutkoeken op basis van cottage cheese al een keergemaakt?

    Onze recepten

    Inspiratiekaart: Invullen van het weekmenu

    Bij het maken van een weekmenu kun je niet alle wensen tegelijk centraal stellen. Kies de belangrijkste bouwstenen en bouw het menu daaromheen, met ruimte voor bewoners, voeding, budget en haalbaarheid.

    Frittata van zalm en linzen

    Een frittata met linzen in plaats van aardappelen op smaak gebracht met warm gerookte zalm. Door het gebruik van een muffinvorm, vermijd je het lastige omkeren van een frittata in een pan.

    Zalm met een groen notenjasje

    In het korstje zit dus al een handje noten. Heb je dat tenminste gehad en voeg je ook nog plantaardig eiwit toe. Zo heb je minder zalm nodig. Met de spinazie, mosterd en honing maak je het smeuïg.

    Inspiratiekaart: ‘Kleur de dag met groenten’

    Maak groenten de hele dag door onderdeel van het eetmoment. Door kleine porties en verschillende kleuren aan te bieden, wordt groente eten makkelijker, gevarieerder en aantrekkelijker.

    Wortel ovenschotel

    Een heerlijke, stevige ovenschotel met wortel, aardappel, gehakt en feta. Makkelijk te maken, lekker vullend en ideaal voor een grote groep of gezellige maaltijd.

    Wortel hot dog

    Je hebt bijna niet door dat je een wortel eet in plaats van een worstje omdat je blijkbaar bij een hotdog vooral saus en toppings proeft.

    Inspiratiekaart: ‘Kruiden geven kleur, geur en smaakvariatie

    Ontdek hoe verse kruiden maaltijden meer geur, kleur en smaak geven. Met kruiden zoals basilicum, dille en peterselie maak je gerechten gezonder, smakelijker én aantrekkelijker, ook bij minder eetlust.

    Kip in krokant nacho jasje

    Deze kipnuggets maak je van kippendijen met een krokant laagje van nachochips. Eerst bak je ze kort goudbruin in de pan. Daarna garen ze nog even na in de oven.

    Zelfgemaakte kruidenolie

    Deze groene kruidenolie krijgt veel smaak van verse dragon. De babyspinazie zorgt voor een mooie groene kleur. Lekker als afwerking bij groenten of vis.

    Gentse waterzooi plus

    Romige Vlaamse maaltijdsoep met vis, groenten en krieltjes. Fris, licht en rijk aan vocht.

    Inspiratiekaart ‘Pannenkoek’

    Inspiratiekaart ‘Pannenkoek’

    pannekoek inspiratiekaart pdf Keukentijgers

    In ons abonnement...

    Heb je onze andere inspiratiekaarten eigenlijk als eens bekeken?

    Inspiratiekaart ‘Pannenkoek’

    Wat is het toch een feest om pannenkoeken te eten. Het herkenbare Nederlandse gerecht wat zo veel mensen lekker vinden, mogen we natuurlijk niet vergeten voor de bewoners. 

    Verschil tussen pannenkoeken en een flensje

    Pannenkoeken vormen een maaltijd, terwijl flensjes geserveerd worden voor het dessert. Wellicht een goede keuze; ze zijn kleiner en dunner en er zit meer ei in het beslag.

    Tips voor een beter resultaat

  • Roer de eieren eerst een voor een door het meel met een spatel tot een bal. Voeg daarna langzaam de melk toe.
  • Voeg een scheutje olie aan je beslag toe. Dat bakt mooier.
  • Laat het beslag minstens 30 minuten rusten.
  • Mislukt de eerste pannenkoek bij jou ook altijd? Dit komt omdat de pan nog niet heet genoeg is.
  • Verslikken in een pannenkoek

    Wanneer iemand zicht verslikt in een pannenkoek veert deze mee bij de Heimlich greep. Serveer bij kans op slikproblemen kleine hapjes, snijd een opgerolde pannenkoek in stukjes en halveer deze weer. Ter voorkoming van verslikking is zijn rechtop zitten, rustig eten en kleine hapjes altijd van belang.

    Hoe verhoog je de voedingswaarde van een pannenkoek?

    Kies je voor een kant-en-klaar beslag, een pakje of kant-en-klare pannenkoeken? Kies dan altijd volkoren. De volkoren versie bevat 6 keer zoveel vezels en bevat meer eiwit.
  • Bij hartige pannenkoeken kan je de boter vervangen door (olijf-)olie.
  • Gebruik volkorenmeel. Begin eerst met een deel van het meel te vervangen, zodat de bewoners er aan wennen.
  • Varieer en vervang de melk voor banaan en het meel door havermout.
  • Onze recepten

    Inspiratiekaart: Invullen van het weekmenu

    Bij het maken van een weekmenu kun je niet alle wensen tegelijk centraal stellen. Kies de belangrijkste bouwstenen en bouw het menu daaromheen, met ruimte voor bewoners, voeding, budget en haalbaarheid.

    Frittata van zalm en linzen

    Een frittata met linzen in plaats van aardappelen op smaak gebracht met warm gerookte zalm. Door het gebruik van een muffinvorm, vermijd je het lastige omkeren van een frittata in een pan.

    Zalm met een groen notenjasje

    In het korstje zit dus al een handje noten. Heb je dat tenminste gehad en voeg je ook nog plantaardig eiwit toe. Zo heb je minder zalm nodig. Met de spinazie, mosterd en honing maak je het smeuïg.

    Inspiratiekaart: ‘Kleur de dag met groenten’

    Maak groenten de hele dag door onderdeel van het eetmoment. Door kleine porties en verschillende kleuren aan te bieden, wordt groente eten makkelijker, gevarieerder en aantrekkelijker.

    Wortel ovenschotel

    Een heerlijke, stevige ovenschotel met wortel, aardappel, gehakt en feta. Makkelijk te maken, lekker vullend en ideaal voor een grote groep of gezellige maaltijd.

    Wortel hot dog

    Je hebt bijna niet door dat je een wortel eet in plaats van een worstje omdat je blijkbaar bij een hotdog vooral saus en toppings proeft.

    Inspiratiekaart: ‘Kruiden geven kleur, geur en smaakvariatie

    Ontdek hoe verse kruiden maaltijden meer geur, kleur en smaak geven. Met kruiden zoals basilicum, dille en peterselie maak je gerechten gezonder, smakelijker én aantrekkelijker, ook bij minder eetlust.

    Kip in krokant nacho jasje

    Deze kipnuggets maak je van kippendijen met een krokant laagje van nachochips. Eerst bak je ze kort goudbruin in de pan. Daarna garen ze nog even na in de oven.

    Zelfgemaakte kruidenolie

    Deze groene kruidenolie krijgt veel smaak van verse dragon. De babyspinazie zorgt voor een mooie groene kleur. Lekker als afwerking bij groenten of vis.

    Gentse waterzooi plus

    Romige Vlaamse maaltijdsoep met vis, groenten en krieltjes. Fris, licht en rijk aan vocht.