Teamspirit: Zet het vliegwiel in beweging

Grote veranderingen voor morgen beginnen met één kleine keuze vandaag. Bij de maand Groen Genoeg? gaat het om duurzaamheid. Duurzaamheid is een groot woord. Er valt van alles onder: minder verspillen, minder afval, gezonder eten, minder vlees, slimmer inkopen en zuiniger omgaan met energie. Je kunt er eindeloos over praten en plannen voor maken. Maar verandering begint vaak veel kleiner.

Maar een stap…

Soms heb je maar één actie nodig die andere acties makkelijker maakt. Zo’n actie werkt als een vliegwiel. In het begin moet je er bewust een zetje aan geven. Daarna komt er steeds meer beweging.

Stel dat je wilt dat er meer plastic flesjes worden ingeleverd. Je kunt iedereen vragen om dat voortaan te doen. Maar je kunt het ook makkelijker en aantrekkelijker maken. Zet op een zichtbare plek een krat of winkelwagentje met de tekst: Lever hier je flesje in. Het statiegeld gaat naar een goed doel. De eerste flesjes verschijnen. Collega’s en bewoners zien wat er gebeurt en doen mee. Het krat vult zich en het resultaat wordt zichtbaar. Eén kleine actie zet iets groters in beweging.

Jij kunt ook een vliegwiel zijn

Dat werkt niet alleen bij duurzaamheid. Ook gedrag verspreidt zich.

Als jij standaard restjes groente bewaart voor de soep, ziet een collega dat. Als jij bewoners vraagt hoeveel ze echt willen eten, worden er minder volle borden weggegooid. Als jij fruit dat overrijp wordt op tijd verwerkt in een smoothie, wordt dat langzaam een gewoonte.

Je hoeft dus niet te wachten tot iedereen enthousiast is of tot er een groot plan ligt. Begin met iets wat zichtbaar, makkelijk en herhaalbaar is.

Een goed vliegwiel heeft vier onderdelen:

Waarde → Doel → Kleine actie → Zichtbaar resultaat

Meer groente…

Stel: jullie willen dat mensen meer groente eten bij de lunch.

Je kunt hierover afspraken maken of mensen iedere dag opnieuw vragen of ze groente willen. Je kunt het ook makkelijker maken om voor groente te kiezen.

Zet een mandje met tomaten, komkommer en paprika in het zicht voor de mensen waar je het voor doet én de medewerkers.

Dat mandje is het eerste zetje aan het vliegwiel. Mensen zien de groente en denken eraan, vragen ernaar. Het wordt een kleinere stap om even een tomaat te snijden bij de boterham. Een collega vult het mandje de volgende dag opnieuw. Langzaam wordt groente bij de lunch net zo gewoon als kaas en vleeswaren.

Waarde: We willen mensen lekker en gezond laten eten.

Doel: Meer groente eten bij de lunch.

Zichtbare actie: Iedere lunch staat er een mandje met tomaat, komkommer en paprika op tafel.

Effect: Groente wordt vaker gezien, aangeboden en gegeten.

Nieuwe gewoonte: Groente hoort voortaan vanzelf bij de lunch.

Het begint niet met een groot plan. Het begint met dat ene mandje op tafel