Herinneringen ophalen
De maand van de feestdagen! Eten kan herinneringen oproepen. Ook mensen met dementie kunnen door de smaken denken aan iets wat ze eerder hebben beleefd. De details zijn dan misschien niet meer bekend, toch kunnen ze ineens iets noemen als ‘toen ik bij het strand woonde’.
Maak een smaakherinneringentour
Waarom: Smaken roepen direct herinneringen op. Omdat de eetlust en smaak door de ziekte veranderen, werken kleine, vertrouwde hapjes vaak beter dan grote porties.
Bij de intake is wellicht gevraagd wat de bewoner lekker vond. Het lukt mensen met dementie vaak niet om grote porties te eten. Wat wel lukt, zijn kleine hapjes. Hoe leuk is het om een maaltijd te creëren met verschillende favoriete smaken in de decembermaand van bewoners. Dan kun je dat stukje kip wat diegene zo lekker vond serveren, maar ook gewoon een broodje en een klein beetje soep.
Vraag waar de kip degene aan doet denken. Smaakt het eigenlijk helemaal niet zo lekker meer? Neem het niet persoonlijk. Door de ziekte kunnen smaken veranderen. De smaak neemt überhaupt vaak af. Probeer daardoor te werken met verschillende soorten structuur. Even wat gebakken uitjes over het eten heen doen of wat kroepoek erbij, zodat je wat zachte en hardere componenten hebt.
Werk met geur
Waarom: Geuren zijn het sterkste zintuig voor herinneringen. De geuren komen binnen in het oudste deel van ons brein, dat lang actief blijft. Ze kunnen direct een gevoel van ‘thuis’ of ‘vakantie’ geven.
In ons spel raden we je aan om eens op geurenreis te gaan met theezakjes. Aan welk land doet een geur iemand denken? Of welk gevoel geeft een geur? Pak er gerust een atlas bij. Wedden dat er mooie verhalen ontstaan. Natuurlijk kun jij ook op een andere manier met geur gaan werken. Laat de jus maar eens ruiken en vraag wat het oproept!
Maak een gedeelte prikkelarm
Waarom: Te veel prikkels kunnen vermoeiend zijn. Dat betekent niet dat je nooit moet overprikkelen. Wees je er alleen bewust van, dat mensen daarna ook weer even ‘uit’ moeten kunnen staan.
Zet geen knipperende lampjes aan en bouw de kerstversiering stap voor stap op. Prima om na een paar dagen pas een slinger op te hangen. Zorg er voor dat de slaapkamers rustig blijven en wellicht één hoek in de woonkamer ook. Zo kunnen mensen zich altijd terugtrekken als ze willen.
Zet oude muziek aan
Waarom: Muziek is direct verbonden met emoties en herinneringen uit het verleden. Maak een paar liedjeslijst uit verschillende tijden. Pak een liedjes uit de 50’s, 60’s, 70’s, 80’s en 90’s. Observeer: bij wie gaan de ogen schitteren als je de hits afspeelt? Nodig uit: Moedig bewoners aan om ook mee te doen, zonder het verplicht te maken.
Hang slingers op van oude foto’s
Waarom: Niet alleen voor de gezelligheid, maar ook voor emotionele waarde en het creëren van gespreksstof en geven van persoonlijke aandacht.
Vraag aan de familieleden of ze een oude foto hebben van de bewoner en op de achterkant kunnen beschrijven wat het voor de bewoner betekent. Door een slinger van bijvoorbeeld 15 foto’s op te hangen, kun je iets vertellen over elke foto aan de bewoners. Het ziet er ook nog eens gezellig uit. En in de maand dat we toch de slingers met elkaar op hangen, is dat niet zo verkeerd.
Wat ga je als eerste doen om de zintuigen van de bewoners te prikkelen: de Smaakherinneringen-Tour opzetten of de Geurenreis beginnen?
