door Yvette Magrijn
Inspiratiekaart ‘Koken met gemak’
Maak het jezelf gemakkelijk
Er is niets mis mee om het jezelf af en toe makkelijk te maken. Tijdens het eten gebeurt er zoveel: bewoners naar de tafel begeleiden, de tafel dekken en dan nog die onverwachte dingen die aandacht vragen. Dan is het fijn als het eten al klaarstaat in de oven, in een schaal of pan. Iets wat niet kan aanbranden en dat je zo op tafel zet. Iets wat op dat moment de stress niet verhoogt. Het hoeft zeker niet ongezond te zijn.
Bereid eerder voor
Om 15.00 uur is het vaak rustiger dan rond etenstijd. Als er geen haast is, kunnen bewoners prima helpen. Ga lekker aan tafel zitten met een pot thee en begin met het snijden van groenten. Denk bij makkelijk voorbereiden aan ovenschotels, maaltijdsalades of maaltijdsoep. Dit kun je ook klaarmaken voor de volgende dag, met bijvoorbeeld restjes aardappelen van het avondeten, of voor je collega als de bezetting niet sterk is.
Inspiratie voor ovenschotels
- Prei-kerrie-gehakt ovenschotel: Schil de aardappels vroeg in de middag aan tafel. Het maakt niet uit als ze doorkoken, want ze worden toch puree. Bak gehakt rul met prei in plaats van gehaktballen te maken. Bouw de schotel in laagjes op en bestrooi met kaas. Zet het 45 minuten in de oven. Een ovenschotel blijft lang heet, dus het maakt niet uit als je 10 minuten later eet.
- Zuurkoolschotel met warm gerookte zalm.
- Spinazie à la crème met pasta, ei en witte bonenbechamel.
- Lasagne, maar dan met courgette of pompoen in laagjes er tussendoor.
- Bloemkoolschotel, kijk hiervoor ook eens naar ons Mac and cheese recept met bloemkoolrijst erdoor.
Voorbeelden van maaltijdsoepen
Bij herfstweer denken we natuurlijk aan Nederlandse erwtensoep. Maar kijk ook eens naar andere landen, bijvoorbeeld paprikasoep met bonen en (vegetarische) pittige worst, of een Provençaalse vissoep (diepvries zeevruchten en blikje tonijn) met linzen, tomaat, venkel, ui en courgette). Bij soep hoort vaak brood, vers afgebakken met kruidenboter of tapenade. Terwijl jij de soep opschept, genieten zij al van het brood.
door Wenda Linthorst
Niet alles is appeltje eitje – Geldpraat
Of je nu het nieuws kijkt of door je telefoon scrolt, elke dag gaat het wel over stijgende prijzen. Alles wordt duurder, van boodschappen tot energierekeningen. Dit zorgt voor stress bij veel mensen. Maar let je ook goed op hoe het met je collega’s gaat? Misschien hebben ze het wel moeilijk.
Herken je collega
Het is niet altijd makkelijk om te zien of een collega financiële problemen heeft. Ze zullen er waarschijnlijk niet snel over praten. Maar je kunt soms wel iets merken, zoals:
- Ze lopen tijdens de lunch liever een rondje buiten dan dat ze mee-eten.
- Ze maken graag overuren.
- Na het weekend vertellen ze weinig over wat ze hebben gedaan.
- Ze doen niet mee aan verjaardagsacties of uitjes waarbij je moet betalen.
Het kan iedereen overkomen
Iedereen kan financiële problemen krijgen, jong of oud, getrouwd of alleenstaand. Door de stijgende prijzen en energiekosten raken steeds meer mensen in de knel. Dit kan ons allemaal overkomen.
Stap erop af
Er is niet één manier om je collega te helpen. Wat werkt, hangt van de situatie af. Maar het is goed om een rustig moment te vinden om erover te praten. Je kunt bijvoorbeeld vragen: “Hoe gaat het thuis?” Misschien vindt je collega het moeilijk om erover te beginnen, maar het kan ook een opluchting zijn om er met iemand over te praten. Wist je dat 1,4 miljoen Nederlanders moeite hebben om rond te komen? Dus het is helemaal niet raar als jouw collega hier ook mee worstelt.
Er is niet één manier
Wat werkt, hangt van de situatie af. Maar het is goed om een rustig moment te vinden om erover te praten. Je kunt bijvoorbeeld vragen: “Hoe gaat het thuis?” Misschien vindt je collega het moeilijk om erover te beginnen, maar het kan ook een opluchting zijn om er met iemand over te praten. Wist je dat 1,4 miljoen Nederlanders moeite hebben om rond te komen? Dus het is helemaal niet raar als jouw collega hier ook mee worstelt.
Verwijs naar een professional
Als je collega financiële problemen heeft, is het belangrijk dat hij of zij hulp krijgt. Je kunt je collega aanmoedigen om met de leidinggevende of een vertrouwenspersoon te praten. Veel bedrijven bieden schuldhulp aan via de personeelsafdeling, en werkgevers willen vaak graag helpen.
Online hulp
Op internet is er veel hulp te vinden. Enkele handige websites zijn:
- Geldfit: voor hulp bij geldproblemen.
- Fikks: een app die helpt bij financiële zorgen.
- De gemeente: waar je collega woont, vaak bieden gemeenten ook hulp aan.
Stap voor stap kan er een oplossing komen. Jij kunt het verschil maken tussen een collega die het even niet meer ziet zitten en een collega die weer met een lach naar het werk komt. Doe je mee?
door Wenda Linthorst
Laat familie appeltaart maken
Wenda Linthorst, een van de initiatiefnemers van Keukentijgers, is als onderzoeker gewend om menselijk gedrag te observeren. Bezoekt iemand bijvoorbeeld zijn opa in een verpleeghuis en heeft hij even niets te doen? Vaak worden mensen dan ongemakkelijk, grijpen naar hun telefoon of raken onrustig. Om mensen zich meer thuis te laten voelen, kun je ze een kleine taak geven, zoals de tafel dekken, groenten snijden, of helpen met recepten.
Ongeorganiseerde zorg
Vorig jaar organiseerden we bij Keukentijgers een actie gericht op vrijwilligers in de zorg. We zorgden voor gratis getrainde vrijwilligers en benaderden zorgorganisaties. Tot onze verbazing verliep het contact met zorgorganisaties slecht. Ze belden niet terug en we werden steeds doorgestuurd. Eén organisatie zei zelfs: “We hebben het echt te druk voor vrijwilligers.” Tijd dus om het kleiner aan te pakken, zodat de werkdruk morgen al wat lager is.
Kleine stapjes
Stimuleer dat mensen vaker op bezoek komen bij bewoners. Volgens de overheid voelt 56% van de mensen van 75 jaar en ouder zich eenzaam, en 12% zelfs zeer eenzaam. Persoonlijke aandacht is essentieel voor geluk.
Samen koken
Organiseer een pompoensoep-maaltijd met familie en bewoners. Jij maakt de soep, en familieleden dekken de tafel, snijden brood, doen garnituren in de soep en serveren. Een statisch bezoek wordt zo een gezamenlijke activiteit. Kijk naar welke bewoner hier plezier van krijgt. Voor familie is het bovendien een mooie kans om andere familieleden te ontmoeten en ervaringen te delen.
Appeltaart race!
Daag de familie uit om op zondag appeltaart te komen maken. Laat ze actief deelnemen in de keuken, geniet van de geur van kaneel en kijk of een bewoner misschien een appeltje mee wil schillen. Beoordeel het resultaat samen met de bewoners, het team en de gasten. Geef een cijfer en herhaal dit een paar weken met andere families. Een maand later reiken jullie de gouden pollepel uit voor de familie die de lekkerste taart heeft gemaakt.
Laat de familie voor je werken en creëer zo meer geluksmomentjes voor de bewoners!
door Wenda Linthorst
Plantaardige keuzes zijn een appeltje eitje
Er wordt voor 1 miljard euro geld uitgegeven aan eten in de zorg (Stichting Eten+ Welzijn, 2022). We moeten met z’n allen stappen maken om beter voor de aarde te zorgen. Kiezen voor plantaardige alternatieven is daar één van. Als elke zorgorganisatie hier zijn steentje aan bijdraagt, is dat goed voor het klimaat, maar ook voor de kwaliteit van leven van de bewoners. Soms lastig, maar we laten graag zien hoe het kan.
Deze keer krijgen we tips van Simon Visscher, eigenaar van Vegan Visboer. Simon werkt al jaren in de wereld van eten & drinken voor horeca en zorg. Sinds 2021 zet hij zich in om deze wereld vegetarischer te maken, zonder dat de herkenbaarheid en smaak van bekende producten verloren gaat.
Vegetarisch kennen de bewoners niet
Ik begrijp dat een bewoner het niet gewend is. Soms zou ik gewoon een vegetarische burger of bijvoorbeeld onze vegan vis serveren en pas achteraf vertellen dat het vegetarisch was. Wedden dat ze het prima vonden? Dat zie je vaker bij consumenten, en zeker bij de oudere doelgroep. Het lijkt vooraf een grote verandering, maar als je het gewoon doet, valt het hartstikke mee. Dan vind ik het belangrijker om te serveren, dan mensen vooraf de keuze te geven of ze voor het bekende willen gaan of voor een beter (onbekender) alternatief, dat ze misschien niet durven te proberen.’
Hoe kun je bewoners vaker vegetarisch laten eten?
‘Eigenlijk werkt het ‘t beste via de kinderen en andere naasten. Zij eten thuis al vaker plantaardige alternatieven. Als je pubers thuis hebt, moet je wellicht ook al van de palmolie af, omdat ze dat niet meer accepteren. Dat zie ik ook gebeuren bij bewoners van het verpleeghuis.‘ Via de cliëntenraden worden er al meer eisen gesteld aan de voeding, waarna de bewoners het ook accepteren. De jongere generatie is dé motivatie voor de oudere generatie om te veranderen.
‘Jullie spelen hier in de zorg zelf ook een belangrijke rol in. Je kunt familieleden vragen hoe zij naar de maaltijden kijken. We moeten aan de toekomst van de wereld denken. Probeer thuis natuurlijk ook om soms een no fish-no meat day in te stellen. Dat helpt je om daar weer meer recepten voor te weten. Er is namelijk van alles mogelijk!’
Gaan bewoners – of zelfs, gaat oma… – meer quinoasalade eten?
‘Ik zou het doen met herkenbare gerechten. Wij hebben bijvoorbeeld vegan kibbeling. De basis is een rijstkorrel, waaraan we eiwitten en omega 3, 6 en 9 hebben toegevoegd. Het is ontwikkeld door mensen van Urk, die vanuit hun ambacht hebben gewerkt aan de smaak en structuur. Je bereidt het in de frituur, oven, airfryer of pan. Sausje erbij, en ze zal er prima van genieten. Het gaat er voor mij niet om dat we de oudere generatie heel ander eten laten eten. Daar ben ik helemaal niet voor.’
Hoe blijft het herkenbaar als je gerechten aanpast?
‘Doe op woensdag gehaktdag en verwerk bonen in de gehaktbal. Doe op vrijdag visdag en kies eens voor vegan alternatieven. Je kunt zeker herkenbaarheid houden in de zorg! Het mooie is trouwens ook nog eens dat het met alternatieven niet zo sterk naar vis ruikt in huis achteraf.’
Wat betekent dit voor het zorgbudget?
‘De alternatieven kunnen goedkoper dan het origineel. De bonen die hierboven staan, zijn natuurlijk ook goedkoper dan gehakt. Dus uiteindelijk kom je daardoor zelfs beter uit in je budget.’
