Inspiratiekaart ‘Hoe zat het ook alweer met diëten?’
In de langdurige zorg draait eten om veel meer dan alleen smaak. Goede voeding draagt bij aan herstel, gezondheid, comfort en kwaliteit van leven. Tegelijkertijd heeft niet iedere bewoner dezelfde voedingsbehoefte. De één heeft extra eiwitten nodig om aan te sterken, de ander mag juist minder zout gebruiken. Sommige bewoners hebben een allergie, terwijl anderen moeite hebben met kauwen of slikken. Daarom werken we met verschillende diëten en voedingsaanpassingen. Soms lijkt het ingewikkeld, maar eigenlijk zijn de meeste aanpassingen onder te verdelen in vier groepen.
Altijd goed kijken!
Veilig eten is echt maatwerk, want elk mens is uniek. We letten niet alleen op diëten, maar ook op allergieën en hoe dik of dun het eten moet zijn. Er zijn wel honderden combinaties!
De diëtist, verpleegkundige of arts maakt de afspraken, maar de patiënt kiest zelf wanneer en hoeveel hij eet.
We kunnen alles verdelen in vier duidelijke groepen
- Medische diëten (bij ziekte of herstel)
Dit zijn diëten die nodig zijn vanwege een ziekte of herstel. Dit betekent dat iemand van bepaalde stoffen juist extra, of juist minder mag hebben.
- Energieverrijkt of eiwitrijk: Extra bouwstoffen voor herstel.
- Eiwitbeperkt: Minder eiwit (vaak bij nierziekten).
- Zoutarm: Minder zout voor een goede bloeddruk en vochtbalans.
- Licht verteerbaar: Minder vet en makkelijk te verteren.
- Kalium (beperkt of rijk): Bij bijv. hoge bloeddruk of nierproblemen.
- Kauw- en slikproblemen (IDDSI-levels)
De IDDSI-schaal (niveau 0 t/m 7) zorgt ervoor dat patiënten met slikproblemen veilig kunnen eten en drinken. Hoe hoger het getal, hoe vaster de voeding.
- IDDSI 0: Dun vloeibaar (bijv. appelsap)
- IDDSI 3 & 4: Gladde tot dikke moes zonder stukjes (bijv. appelmoes)
- IDDSI 6: Zachte stukjes (bijv. zachtgekookte appelblokjes)
- IDDSI 7: Normale voeding, maar wel gemakkelijk te eten.
- Allergieën en intoleranties
Deze voedingsaanpassingen voorkomen klachten of allergische reacties.
- Glutenvrij: Zonder gluten uit tarwe, rogge, gerst en spelt.
- Lactosevrij: Zonder melksuiker
- Koemelkvrij: Zonder ingrediënten van koemelk
- Allergenenvrij: Geen pinda, noten, soja, vis, sesam, schaaldieren, selderij, mosterd of andere bekende allergenen.
- Geloof en cultuur
Deze keuzes sluiten aan bij de levensbeschouwing of persoonlijke overtuiging van iemand.
- Halal: Bereid volgens Islamitische regels.
- Koosjer: Bereid volgens Joodse regels
- Vegetarisch: Geen vlees of vis.
- Veganistisch: Geen producten afkomstig van dieren, zoals vlees, vis, melk, ei of honing.
